Terug naar alle blogs
Meer Bomen Nu geeft jonge bomen een nieuwe kans
Met Meer Bomen Nu laten duizenden vrijwilligers al jaren zien dat het anders kan. Ze redden jonge bomen en struiken die op hun huidige plek niet kunnen uitgroeien. De boompjes worden geoogst, verzameld in bomenhubs en gratis weggegeven aan mensen en organisaties die ze kunnen planten.
Inmiddels zijn er meer dan 3 miljoen bomen en struiken gered en herplant. Dat is een flinke beweging, opgebouwd door mensen die samen de handen uit de mouwen steken. Ik werk sinds 2020 als coördinator voor Meer Bomen Nu in Noord-Brabant. Op oogstdagen zie je wat er gebeurt als een goed idee praktisch wordt gemaakt: mensen komen bij elkaar, gaan het veld in en geven jonge bomen een plek waar ze verder kunnen groeien.
Het gaat niet alleen om aantallen. Een zaailing die anders verdwijnt, kan uitgroeien tot een boom op een plek waar hij welkom is. Zo werken we circulair met groen: lokaal oogsten waar planten weg moeten en ze opnieuw gebruiken waar ruimte is. Dat vraagt om goede afspraken, geschikte plekken en mensen die het werk samen willen doen.
Struikroven redt groen voordat de sloop begint
Bij sloop, renovatie en herontwikkeling speelt iets vergelijkbaars. Met Stichting Struikroven redden we bestaand groen voordat het terrein wordt aangepakt. Buurtbewoners en vrijwilligers graven planten en struiken uit en geven ze een nieuwe plek, bijvoorbeeld in tuinen, op schoolpleinen of in de openbare ruimte.
In mijn werk rond Struikroven zie ik hoeveel waarde er in een bestaande tuin zit. Een struik is niet zomaar een groen object dat je vervangt door een nieuwe plant. Hij staat er al, heeft tijd gehad om te groeien en kan opnieuw van betekenis zijn voor een buurt. Niet alles is te verplanten en soms moet groen echt wijken. Maar als we pas naar hergebruik kijken wanneer de graafmachine al klaarstaat, zijn we te laat.
Meer Bomen Nu en Struikroven werken op verschillende plekken in de groene kringloop. Meer Bomen Nu richt zich vooral op jonge bomen en struiken die elders niet kunnen blijven staan. Struikroven redt bestaand groen uit gebieden die worden gesloopt, gerenoveerd of herontwikkeld. Twee initiatieven, één overtuiging: groen is geen afval. Groen is waardevol.
Van losse acties naar structureel circulair groenbeheer
Reddingsacties zijn nodig, maar ze zijn niet genoeg. We willen niet dat hergebruik alleen lukt wanneer een enthousiaste vrijwilliger toevallig op tijd hoort dat er een terrein wordt aangepakt. En we willen niet dat groen redden afhankelijk blijft van losse afspraken en tijdelijke projecten.
De stap die nu nodig is, is verandering in de manier waarop gemeenten groen beheren en projecten inkopen. Daarom hebben Meer Bomen Nu en Stichting Struikroven samen een voorbeeldmotie voor gemeenteraden gemaakt. De motie vraagt gemeenten te onderzoeken hoe ze:
bomen, struiken en ander plantmateriaal uit regulier groenbeheer kunnen hergebruiken in plaats van afvoeren;
circulair groenbeheer kunnen opnemen in beleid en aanbestedingen;
vrijgekomen groen beschikbaar kunnen stellen aan inwoners en lokale groene initiatieven;
structureel kunnen samenwerken met organisaties als Meer Bomen Nu, Struikroven en andere lokale groenredders.
Dat klinkt misschien als beleidstaal, maar het raakt aan iets heel praktisch: wanneer wordt er gekeken naar het groen, wie maakt die inventarisatie en wie krijgt de kans om het te redden?
Circulair groen begint vóór de aanbesteding
De toelichting bij de voorbeeldmotie legt de nadruk op twee kanten van het werk. Aan de voorkant kunnen gemeenten in aanbestedingen en uitvragen vragen hoe een partij bestaand groen gaat behouden of herplanten. Als die vraag niet wordt gesteld, wegen kosten en planning in de praktijk al snel zwaarder dan biodiversiteit.
Aan de achterkant moeten afspraken ook op de werkplek kloppen. Denk aan afspraken in prestatieafspraken of een Roverspact, een samenwerking tussen gemeente, Struikroven, woningcorporaties en andere partners. Voordat groen wordt verwijderd, kan een struikroofscan uitwijzen of een actie mogelijk is. Dan is er tijd om planten te inventariseren, vrijwilligers te regelen en een nieuwe bestemming te vinden.
De volgorde doet ertoe. Eerst kijken of bestaand groen op zijn plek kan blijven. Daarna onderzoeken wat verplaatst kan worden en waar dat terechtkan. Pas als behoud of hergebruik niet mogelijk is, komt afvoer, de takkenril of maaibeleid in beeld. Niet iedere plant overleeft een verhuizing. Juist daarom moet je op tijd kijken en de juiste mensen erbij halen. Toch halen we bij Meer Bomen Nu een overlevingskans van 70%!
Als je dit vastlegt in beleid én in de uitvoering, ontstaat er ruimte in budgetten en in de manier van werken. Dan wordt groen behouden geen extraatje dat alleen kan wanneer iemand er toevallig aan denkt. Het wordt onderdeel van de opdracht.
Een ander soort duurzaam ondernemen
Dit is ook een vorm van ecologisch ondernemerschap: waarde zien in wat anders als reststroom wordt behandeld en mensen bij elkaar brengen om er iets mee te doen. Voor gemeenten is het een praktische manier om duurzaam te werken met de middelen (ik noem dat het groene kapitaal) die er al zijn. En voor inwoners kan het een kans zijn om zelf groen mee te nemen en te planten.
Zet de motie op de agenda in jouw gemeente!
Na het gezamenlijk construeren van de motie hebben we een landelijke actie opgezet samen met The Happy Activist. Inwoners kunnen daarmee de voorbeeldmotie onder de aandacht brengen van hun eigen gemeenteraad. Meedoen kost ongeveer 2 minuten. Je hoeft geen ervaring met gemeentepolitiek te hebben of zelf al een raadslid te kennen. Bij de lancering 1 november 2026 stond de teller op 361 deelnemers, op weg naar het eerste doel van 500.
Bekijk de actie en stuur de oproep naar jouw gemeente. Deel de link ook met mensen in andere gemeenten. Of je nu in een grote stad woont of in een klein dorp: overal liggen kansen om bomen, struiken en planten een tweede leven te geven.
Van verspillen naar hergebruiken. Van losse reddingsacties naar structureel circulair groenbeheer. Van een goed idee naar gemeentelijk beleid. Dat is de stap waar ik met Meer Bomen Nu en Struikroven samen aan werk.
Doe mee: bekijk de actie, breng de motie onder de aandacht van jouw gemeente en deel de oproep.
