Terug naar alle blogs
De aarde heeft een geheugen.
Op het oude Kentalis-terrein in Sint-Michielsgestel bereiden we in opdracht van BPD een Struikroofactie voor. Samen met Patricia lopen we over Domein aan de Dommel en kijken we wat behouden kan blijven, wat verplant kan worden en wat elders opnieuw mag wortelen.
Tussen veel vertrouwde soorten blijven we hangen bij de determinatie van twee soorten zaailingen: de Hartbladige els (Alnus cordata) en de Canadese populier, een bastaard van Populus nigra × Populus deltoides.
Op papier lijkt dat misschien overzichtelijk.
In het veld is het dat niet altijd.
Je kijkt nog eens.
Je twijfelt.
Je legt kenmerken naast elkaar.
Want klopt het wel wat we denken te zien?
Juist bij dit soort soorten vraagt determinatie aandacht. Namen zijn snel opgeschreven, maar de praktijk is vaak weerbarstiger. En precies daar begint de echte zorgvuldigheid: niet direct aannemen, maar eerst goed kijken.
Dan volgt de volgende vraag.
Als dit inderdaad de Hartbladige els en de Canadese populier zijn, mogen we deze dan ook oogsten tijdens de oogstdag?
En misschien nog belangrijker: willen we ze ook uitdelen om opnieuw te planten?
Een belangrijk vraagstuk, dus we duiken opnieuw in het exotenbeleid van Meer Bomen Nu.
Inheems, uitheems en exoten: wat vraagt dat van ons?
Rond dit onderwerp ontstaat vaak ruis. Alsof alles wat niet van oorsprong van hier is meteen verdacht of ongewenst is.
Maar zo werkt het niet.
Op de pagina over inheems, uitheems en exoten wordt het onderscheid helder uitgelegd. Inheems, uitheems en exoten zijn niet hetzelfde. Pas wanneer soorten zich invasief gedragen en andere soorten verdringen, ontstaat er reden tot terughoudendheid.
Daarom kijken we kritisch naar wat we oogsten en uitdelen.
Niet uit angst.
Wel uit verantwoordelijkheid.
De juiste boom op de juiste plek blijft leidend.
Het concrete dilemma op het Kentalis-terrein
Voor deze twee bomen gaf het exotenbeleid van Meer Bomen Nu uiteindelijk richting. Zowel de Hartbladige els als de Canadese populier vallen hier niet onder invasieve exoten.
Dat verschil is essentieel.
De Hartbladige els is een waardevolle uitheemse boom, juist voor stedelijke gebieden waar bestrating en harde groeiomstandigheden veel van een boom vragen. De Canadese populier is bovendien een veelvoorkomende bastaard.
Dus ja: we oogsten en delen deze soorten wél uit.
Maar alleen met aandacht voor de juiste plantlocatie.
Niet zomaar overal.
Alleen daar waar ze passen.
Een rijke oogst vraagt onderscheid
Het terrein voelt als een schatkamer, met jonge beukenhagen, Gelderse roos, kardinaalsmuts, iep, hazelaar, sleedoorn, ribes-soorten, berken en nog veel meer.
Maar oogsten is één ding.
Verantwoord uitdelen is iets anders.
Daarom loopt het exotenbeleid als een groene draad door deze actie. Wat hier moet verdwijnen vanwege de herontwikkeling, krijgt alleen elders een nieuwe plek wanneer dat ook echt passend is.
Dat is de kringloop die we hier samen met Stichting Struikroven en Meer Bomen Nu proberen te bewaken.
De sociale wortels van een plek
Maar Struikroven gaat niet alleen over planten.
Bij Domein aan de Dommel werken we samen met de omgeving: met bewoners van de Oekraïne-opvang, de dansschool en andere lokale betrokkenen. Juist in dat gezamenlijke oogsten ontstaat verbinding.
Wat we uitdelen, geven we niet anoniem door. We geven het door aan plekken én aan mensen.
Misschien is dat juist waarom zorgvuldigheid zo belangrijk voelt. Omdat iedere boom die we verplaatsen straks opnieuw onderdeel wordt van een andere plek, een ander landschap en een nieuw verhaal.
De glans in de grond
Op vrijdag 6 november gaan we oogsten.
Niet alles wat groeit, delen we zomaar uit.
Maar de Hartbladige els en de Canadese populier oogsten we dus wél, juist omdat ze binnen het exotenbeleid niet als invasieve exoten gelden.
De voorwaarde blijft:
de juiste boom op de juiste plek.
Alleen dan zit er échte glans in de grond.
Bij Grond voor Glans geloof ik dat elk regeneratief project begint bij het zien van wat er al is. Bij luisteren, voordat je handelt. Bij de groene draad die mensen, plekken en keuzes met elkaar verbindt.
Voel je resonantie bij deze manier van werken?
Dan ontmoet ik je graag met onze poten in de klei.
Kom je ook een handje helpen oogsten vrijdag 6 november?
