Terug naar alle blogs
Waarom een Struikroofactie €8.000 voorbereiding waard is
Wie voor het eerst een Struikroofactie bezoekt, ziet vooral de gezelligheid. Bewoners lopen af en aan met kruiwagens, Struikrovers helpen bij het uitgraven van struiken en kinderen zoeken enthousiast naar planten die een plek krijgen in hun eigen tuin. Aan het einde van de dag zijn honderden planten gered van de bulldozer en hebben ze een nieuw thuis gevonden.
Toch begint een Struikroofactie niet op de dag zelf. Sterker nog: tegen de tijd dat de eerste deelnemer een schep in de grond zet, zijn er vaak al twee maanden voorbereiding verstreken. Regelmatig krijgen we de vraag waarom die voorbereiding zoveel tijd kost en waarom opdrachtgevers daar een substantieel budget voor moeten reserveren. Het antwoord is simpel: de Struikroofdag zelf is slechts het zichtbare resultaat van een uitgebreid proces waarin biodiversiteit, bewonersparticipatie en circulaire gebiedsontwikkeling samenkomen.
Een Struikroofproject start meestal op een plek waar verandering op komst is. Een woningbouwproject gaat van start, een bedrijventerrein wordt herontwikkeld of een bestaande groenstructuur moet wijken voor nieuwe plannen. Voor veel mensen lijkt dat het moment waarop veel groen verloren gaat. Voor Struikroven is dat juist het moment waarop kansen en mogelijkheden zichtbaar worden.
Voordat er ook maar één plant wordt gered, brengen we de locatie zorgvuldig in kaart. We doen een Strukkroofscan: Welke soorten groeien er? Welke struiken zijn goed verplantbaar? Zijn er bijzondere planten aanwezig? Hoe toegankelijk is het terrein? Hoeveel planten kunnen we realistisch een tweede leven geven? Zijn ze vitaal genoeg? Staan er invasieve exoten in de omgeving zoals Japanse Duizendknoop die we liever niet willen verspreiden? Die eerste inventarisatie vormt de basis voor alles wat daarna volgt en geeft de opdrachtgever inzicht in of een Struikroofactie zinvol is.
Daarbij kijken we nadrukkelijk verder dan alleen de planten. Een Struikroofactie draait niet uitsluitend om groenbehoud. Het is ook een kans om bewoners te betrekken bij hun leefomgeving, om toekomstige gebruikers van een gebied kennis te laten maken met de plek en om zichtbaar te maken dat circulariteit veel verder gaat dan het hergebruiken van bouwmaterialen. Dit is het moment waarop we een 'sociale kaart' maken van de omgeving; we brengen alle stakeholders voor een goede Struikroofactie in kaart en betrekken deze bij het project.
Geen enkele Struikroofactie is hetzelfde. Daarom begint ieder project met gesprekken met de opdrachtgever, de aannemer, terreinbeheerders en andere betrokken partijen. Samen bepalen we de doelstellingen. Soms ligt de nadruk op biodiversiteit, soms op bewonersparticipatie en placemaking en soms op het zichtbaar maken van duurzaam gebiedsbeheer.
Vanuit die doelen ontwikkelen we een plan van aanpak. Daarbij worden verantwoordelijkheden vastgelegd, veiligheidsaspecten besproken en praktische randvoorwaarden uitgewerkt. Er wordt afgestemd met uitvoerende partijen, gekeken naar de planning van de werkzaamheden en bepaald wanneer een Struikroofactie het meeste effect kan hebben.
Juist deze fase vraagt veel ervaring. Een terrein dat over drie weken bouwrijp wordt gemaakt, vraagt immers om een andere aanpak dan een locatie waar nog maanden voorbereidingstijd beschikbaar is.
Communicatie als sleutel tot succesvolle bewonersbetrokkenheid
Een van de belangrijkste onderdelen van een succesvolle Struikroofactie is communicatie. Hoe bijzonder de planten ook zijn, zonder deelnemers blijft de impact beperkt.
Daarom investeren we veel tijd in de sociale kaart en het bereiken van bewoners. We ontwikkelen communicatieplannen, schrijven uitnodigingen, verzorgen socialmediaberichten, stemmen af met lokale netwerken en samenwerkingspartners en benaderen regionale media. Tegelijkertijd beantwoorden we vragen van deelnemers, verwerken we alle aanmeldingen en zorgen we ervoor dat iedereen weet wat hij of zij kan verwachten.
Die voorbereiding lijkt misschien vanzelfsprekend, maar is vaak bepalend voor het succes van een geslaagde actie. Een goed bereik zorgt niet alleen voor meer deelnemers, maar ook voor meer draagvlak, meer zichtbaarheid en uiteindelijk meer geredde planten.
Biodiversiteit behouden door hergebruik van beplanting
Struikroven bevindt zich op het snijvlak van biodiversiteit, circulariteit en bewonersparticipatie. Door bestaande beplanting een tweede leven te geven, voorkomen we groenafval, versterken we de biodiversiteit in particuliere tuinen en betrekken we bewoners actief bij de ontwikkeling van hun leefomgeving.
Voor gemeenten, woningcorporaties, bouwbedrijven en projectontwikkelaars biedt deze aanpak een concrete manier om duurzaamheidsdoelstellingen zichtbaar te maken. In plaats van waardevolle beplanting af te voeren, blijft het groen behouden en verspreidt het zich door de omgeving.
De winst is daarmee dubbel: minder verspilling én meer groen op plekken waar mensen wonen en leven. Bovendien: de planten zijn gratis, dus ook mensen met een smalle beurs, kunnen hun eigen tin een flinke make-over geven.
De logistiek achter een succesvolle Struikroofactie
Naarmate de actiedag dichterbij komt, verschuift de aandacht steeds meer naar de praktische uitvoering. Er worden draaiboeken opgesteld, materiaallijsten gecontroleerd en vrijwilligers geïnstrueerd. Spades, kruiwagens, hesjes, registratiematerialen en informatieborden moeten op het juiste moment aanwezig zijn. Daarnaast worden veiligheidsmaatregelen uitgewerkt en worden taken verdeeld onder de betrokken Struikrovers.
Voor deelnemers oogt een Struikroofactie vaak spontaan en ontspannen. Dat is ook precies de bedoeling! Maar achter die ogenschijnlijke eenvoud gaat een zorgvuldig georganiseerde operatie schuil. Juist omdat mensen veilig en plezierig moeten kunnen deelnemen, moet vooraf over vrijwel elk scenario zijn nagedacht. Dat is ook waarom we alleen werken met opgeleide Struikrovers die de Struikroof Academie hebben afgerond.
Waarom die twee maanden voorbereiding hun waarde bewijzen
Wanneer opdrachtgevers vragen waarom een Struikroofactie ongeveer €8.000 aan voorbereiding vraagt, kijken ze vaak naar de actiedag zelf. Maar de werkelijke waarde zit in alles wat eraan voorafgaat.
In die investering zitten locatiebezoeken, inventarisaties, projectafstemming, communicatie, bewonerswerving, veiligheidsvoorbereiding, draaiboeken, vrijwilligerscoördinatie en de complete organisatie van de uitvoering. Het is de optelsom van tientallen kleine stappen die ervoor zorgen dat een actie soepel verloopt en daadwerkelijk impact maakt.
De voorbereiding is daarmee geen overhead of bijzaak. De voorbereiding is het project. Want zonder die twee maanden werk blijft er slechts een groep mensen met spades en kruiwagens over. Met die voorbereiding ontstaat een zorgvuldig georganiseerd evenement dat zoveel mogelijk groen behoudt, bewoners verbindt en circulariteit zichtbaar maakt.
Conclusie
Een Struikroofactie is veel meer dan een dag waarop bewoners planten komen ophalen. Het is een instrument voor biodiversiteit, bewonersparticipatie en circulaire gebiedsontwikkeling. Juist de voorbereiding maakt het verschil tussen een leuke activiteit en een project met blijvende maatschappelijke impact en positieve berichten in de media.
En precies daarom begint een Struikroofactie nooit op zaterdag.
Samen bouwen aan een nieuwe standaard
De uitdagingen rond biodiversiteit, klimaatadaptatie en bewonersparticipatie vragen om structurele samenwerking. Daarom werken steeds meer gemeenten, woningcorporaties, projectontwikkelaars en bouwbedrijven als strategisch partner samen met Struikroven.
Als strategisch partner maak je niet alleen meer Struikroofacties mogelijk binnen je eigen projecten. Je investeert ook in de verdere ontwikkeling van de methode, de verspreiding van kennis en de groei van een landelijk netwerk dat zich inzet voor het behoud van waardevol groen.
Daarmee treed je in de voetsporen van organisaties als Heijmans, BPD, Ymere, Woonstad Rotterdam en vele andere organisaties die biodiversiteit, circulariteit en bewonersparticipatie een vaste plek geven in hun gebiedsontwikkeling.
Een strategisch partnerschap is daarmee meer dan een investering in Struikroven. Het is een investering in een nieuwe standaard voor gebiedsontwikkeling, waarin behoud van bestaand groen net zo vanzelfsprekend wordt als het hergebruik van bouwmaterialen. Samen bouwen we aan een toekomst waarin duizenden extra planten, struiken en bomen behouden blijven voor volgende generaties.
Ben je werkzaam bij een gemeente, woningcorporatie, projectontwikkelaar, gebiedsontwikkelaar of bouwbedrijf en wil je biodiversiteit, circulariteit en bewonersparticipatie structureel onderdeel maken van je projecten? Bekijk dan de mogelijkheden voor een strategisch partnerschap.
Dit filmpje maakte ik in opdracht van Stichting Struikroven. Hierin vertellen Strategisch Partners waarom ze partner zijn geworden.
