Terug naar alle blogs

Bomen zijn geen decorstukken, jij bent geen toeschouwer

Bomen zijn geen decorstukken, jij bent geen toeschouwer

Ik las vandaag een stuk in de Volkskrant dat de spijker op zijn kop sloeg: we behandelen bomen als straatmeubilair. We zetten ze neer waar het ons uitkomt, we kappen ze (verplaatsen kan ook!) als er een parkeerplaats moet komen, en we verwachten dat ze er leuk uitzien zonder dat ze 'overlast' geven. Maar een boom is geen lantaarnpaal met blaadjes. Het is een levende partner, een essentieel onderdeel van ons ecosysteem. En als we dat niet snel gaan inzien, blijven we pappen en nathouden terwijl de wereld om ons heen opdroogt.

Bij Grond voor Glans werk ik elke dag aan het herstellen van die relatie tussen mens en natuur. Dat doe ik niet door alleen maar mooie plannen te maken, maar door mensen te laten zien wat er aan de hand is én ze direct een schop in hun handen te geven. Want van alleen maar bomen over bomen, groeien er geen bossen.

Bewustwording: Het verhaal achter de boom

Mijn werk begint vaak bij de stem. Voor Donker Groep maak ik de podcast Natuurlijk!. Samen met Elwin de Vink en vele anderen trek ik straks de stadsnatuur in om gesprekken te voeren over wat er werkelijk toe doet. Geen gelul in een steriele studio, maar met de voeten in de klei en het geluid van vogels op de achtergrond.

In die gesprekken proberen we bewustwording aan te wakkeren. Waarom vinden we het normaal dat een boom in de stad in een betonnen bak moet overleven? Waarom zien we groen als een kostenpost in plaats van als een investering in onze eigen gezondheid? Bomen koelen de stad met soms wel 13 graden, ze vangen fijnstof af en ze zorgen dat we niet wegspoelen bij de eerste de beste hoosbui.

Als inspirator en verteller is het mijn taak om die feiten tastbaar te maken. Ik wil dat mensen anders naar hun straat gaan kijken. Dat ze niet alleen een boom zien die plak op hun auto laat vallen, maar een levend wezen dat al veertig jaar lang zuurstof voor ze staat te maken. Die bewustwording is de eerste stap, maar het is niet de eindbestemming. Als je eenmaal weet hoe de vork in de steel zit, kun je niet meer toekijken vanaf de zijlijn.

Handelingsperspectief: Van podcast naar plantgat

Dat is waar mijn werk voor Meer Bomen Nu om de hoek komt kijken. Praten is leuk, maar doen is beter. Daarom spreekt de ‘Marjan Minnesma-methode‘ van Urgenda mij zo aan. Meer Bomen Nu is de grootste verplantcampagne van Nederland, en het is de ultieme vorm van 'poten in de klei'. Het concept is simpel: overal in de natuur staan zaailingen op plekken waar ze geen kans hebben. Ze staan te dicht op een pad, onder een hoogspanningsmast of op een plek die gemaaid gaat worden. Wij oogsten die jonge boompjes met vrijwilligers en geven ze gratis weg aan mensen die wél plek hebben.

Dit is waar inspiratie overgaat in actie. In mijn rol als provincie-coördinator help ik mensen om die stap te zetten. Ik bied ze niet alleen een verhaal, maar ook een netwerk, de kennis en de ondersteuning om daadwerkelijk aan de slag te gaan. We hebben inmiddels al meer dan 2,5 miljoen bomen verplant. Dat zijn 2,5 miljoen kansen op een gezonder ecosysteem, die we niet door de versnipperaar of maaimachine hebben laten gaan.

Mensen hebben behoefte aan handelingsperspectief. Ze horen de slechte nieuwsberichten over het klimaat en voelen zich machteloos. Bij Meer Bomen Nu zeggen we: pak een schep! Ga een ochtend mee zaailingen oogsten in het bos. Je voelt de kou aan je handen, de modder aan je laarzen, en je ziet aan het eind van de dag een aanhanger vol met jonge bomen die anders dood waren gegaan. Dat is rauw, dat is eerlijk en het werkt!

De brug tussen praten en doen

Grond voor Glans is de plek waar deze twee werelden samenkomen. Ik ben de verteller die de film maakt over hoe we een braakliggend terrein omtoveren tot een bloeiend voedselbos, maar ik ben ook degene die de contacten legt tussen de grondeigenaar, de vrijwilligers en de ecologen.

Mijn werkwijze is altijd gericht op die balans: ecologie, community en waardecreatie. Je kunt geen succesvol regeneratief project opzetten als je de buurt niet meekrijgt. En je krijgt de buurt niet mee als je alleen maar met ingewikkelde rapporten zwaait. Je moet ze meenemen in het verhaal, ze laten zien wat de potentie is, en ze vervolgens de middelen geven om onderdeel te worden van de oplossing.

Bomen zijn partners. Ze hebben ons nodig om ze de ruimte te geven, en wij hebben hen nodig om te overleven. Dat besef probeer ik te verweven in alles wat ik doe. Of ik nu een presentatie geef bij een groot bedrijf, een podcast opneem of met een groep vrijwilligers in het veld sta te scheppen. Het gaat om die verbinding tussen mens en natuur.

Geen excuses meer

We leven in een tijd waarin we ons niet meer kunnen permitteren om alleen maar toeschouwer te zijn. De Volkskrant-prikkel over bomen als straatmeubilair is wellicht een wake-up call voor velen, maar voor mij is het de dagelijkse realiteit waarin ik mijn weg zoek. We moeten af van het idee dat de natuur iets is dat 'buiten' is, iets waar we naar kijken in het weekend. De natuur is hier, in de stad, op je erf, tussen de stoeptegels.

Mijn oproep is simpel: stop met het zien van groen als decoratie. Het is de infrastructuur voor leven. En jij hebt daar een rol te spelen. Misschien is dat door je bewustzijn te vergroten en de Groene Draad in jouw eigen leven te vinden. Misschien is het door je aan te sluiten bij een oogstdag van Meer Bomen Nu. Of misschien heb je een terrein waar we samen iets moois van kunnen maken?

Wat je ook doet, doe iets. De grond wacht op jouw glans. We hebben geen tijd voor meer plannen op papier; we hebben handen in de klei nodig. Laten we stoppen met bomen over bomen alsof het meubilair is en ze eindelijk de ruimte geven die ze verdienen.

Ben je klaar om de stap te zetten? Neem contact op, pak die schep, en laten we samen bouwen aan grond die glanst!

Lees hier het artikel in de volkskrant!